सरकारले लकडाउन गर्न थाल्दा म सल्यानमा थिएँ । एक दिनको छुट्टी हुँदा त घर जान मन लाग्छ भने लकडाउन भएर एक हप्ता छुट्टी भएको थियो । नजिक घर हुने साथीहरूको खुसीको सीमा रहेन । घरबाट टाढा, एक्लै बसेका हामीलाई चाहिँ तनाव भयो ।
हाम्रो कार्यालयका अरू सबै कर्मचारी आ-आफ्नो घर पुगिसक्नु भएको थियो । बाँकी थियौं हामी सुर्खेती — म, मेरो भाइ र अरू तीन जना सरहरू । हामीले चैत १२ गते बिहान सल्यान लुहाम–काभ्रा–कालिमाटी हुँदै हिँडेर सुर्खेत जाने योजना बनायौँ । बिहान खाना खाइवरी बाटो लाग्यौँ ।
लुहाम–काभ्रासम्म अफिसको गाडीले पुप्याइदियो । यसका लागि हाकिम सर र उपाध्यक्षज्यूलाई धेरैधेरै धन्यवाद दियौँ । सर र मेडमले हामीलाई त्यति सहयोग नगर्नु भएको भए हामी बाटामा अलपत्र पर्ने थियौं होला । अरूको कुरा सुन्दा र बुझ्दा बाटो सजिलो छ जस्तो लागेको थियो तर यो बाटो साह्रै कठिन थियो ।
कालिमाटी घुरचौर भन्ने ठाउँमा मेरी आमाजू दिदीको घर भएकाले हिंड्न सकिएन भने दिदीको घरमा बस्नुपर्ला भन्ने विचार गरेकी थिएँ । म दिदीको घरसम्म पनि पुग्न नसक्ने भइसकेकी थिएँ । लोग्नेमानिसको शरीर जति थकाइ लागे पनि नलागेझैं गरेर हिंड्न सक्ने । मलाई चाहिँ हिंड्न कति गाह्रो भयो भन्ने कुरा म बताउन सक्दिनँ । तर जसरी पनि हिँड्नै पर्थ्यो। त्यसैले उनीहरूभन्दा कमजोर नदेखिइकन अघिअघि हिडिरहेँ । रात पर्न लागिसकेकाले हिंड्न सक्दिन कि जस्तो लागेको थियो । सरहरूलाई भनें सबै जना यतै बसौँ । तर उहाँहरूले हिँड्ने कुरा गर्नुभयो । म चाहिँ दिनभरिको थकाइले गलिसकेकी थिएँ ।
“म हजुरहरूसँग हिंड्न सक्दिनँ । बाटामै रात पप्यो भने हजुरहरूलाई पनि गाह्रो हुन्छ । हामी यही बस्छौँ,” मैले भनेँ । त्यसपछि हामी दिदी भाइ उहाँहरूसँग छुट्टिएर दिदीको घर जान उकालो लाग्यौँ, सरहरू ओरालो लाग्नुभयो । दिदीको घर नजिकै होला भनेर सोचेकी थिएँ, धेरै टाढा रहेछ । हिंड्दा हिंड्दा रात पर्न लागिसक्यो । थकाइले शरीर गलिसक्यो तर दिदीको घर आउँदैन । अब हिँड्न सकिँदैन भनेर एकछिन आराम गरेर दिदीलाई फोन गरेँ ।
दिदीले बाटो अब अलिकति मात्र हो भन्नुभयो । दिदी भाइ बिस्तारै गफ गर्दै बस्दै हिंडिरह्यौँ । बाटामा खानेकुरा पाइएन । बिहान बाटोमा खान भनेर खानेकुरा हालेको झोला कोठामै छाडिएछ । भोकले सताइरहेको थियो । हिंड्दै जाँदा ठूलो झरना भेटियो । त्यसको पानी खाएर हातमुख धुँदा आनन्द आयो । खोला सुसाएको आवाजले मन रमायो । प्रकृतिमा एकछिन रमाएर अनि दुई चारवटा फोटो खिचेर फेरि हिँड्यौं । हामी बिस्तारै हिंडेकाले दिदीको घर पुग्दा रात परिसकेको थियो ।
दिदीको घरसम्म पुग्दा हामीले करिब करिब २७-२८ किलोमिटर हिंडिसकेका रहेछौँ । दिदीको घर जाने बाटो घुमाउरो भएकाले पनि धेरै हिंड्नुपरेको थियो । दिदीको घर पुग्दा हिँड्न त कुरै छोडौ उठ्नसम्म नसक्ने भएकी थिएँ ।
बेलुका खानपिन गरेर सुत्यौँ तर निन्द्रा परेन । सुतेँ के भन्नु पल्टिएँ मात्र । दिनभरिको थकाइले शरीर धेरै थाकेको थियो । भोलि बिहान कसरी हिँड्नु भन्ने चिन्ताले गर्दा आखाँमा निन्द्रा, मनमा शान्ति थिएन । निन्द्रा लाग्ने त कुरै भएन । मानिसले बितेका कुरामा भन्दा भविष्यका कुरामा बढी ध्यान दिन्छ भनिन्छ नि । त्यस्तै गरी, भोलि कसरी हिंड्ने भन्ने चिन्ताले मन पोलिरहेको थियो ।
म कहिले बिहान होला र शरीर फुर्तिलो होला भनी पर्खेर बसिरहेकी थिएँ । भोलि हिँड्न सकिनँ भने के गरुँला भनेर निन्द्रा लागेको थिएन । दिदीको घर भएकाले भोलि हिँड्न नसकेर यहीँ बस्नुपर्यो भने पनि खानबस्नको चिन्ता थिएन । दुई-तीन दिन थकाइ मारेपछि पनि हिँड्न सकिएन भने के गर्ने भन्ने लाग्यो ।
निन्द्रा लागेन भने रात कटाउन जति गाह्रो काम केही हुँदैन जस्तो लाग्यो । मनमा कुरा खेलाउँदै ननिदाइ बस्दा बिहान ३ बजेछ । मोबाइलमा घण्टी बज्यो । मेरा श्रीमानले गर्नुभएको रहेछ । “हामी दुईवटा बाइक लिएर आउदैछौँ, तिमीहरू काल्चे डाडाँसम्म हिंडेर आओ,” उहाँले भन्नुभयो । मनमा कताकता आनन्द लाग्यो ।
बिहान ४ बजे भाइलाई उठाएँ । हात मुख धोएर १-१ गिलास पानी र दूध खाएर बाटो लाग्यौँ । उहाँहरूले हामीलाई काल्चे डाँडाभन्दा वरै भेट्नुभयो । त्यहाँबाट हामी बाइकमा गयौँ । कान्छा ससुरा बुबाको घरमा खाना खाएर एकछिन आराम गरेपछि म आफ्नो घर मेहेलकुनातिर लागेँ । भाइ सुर्खेततिर लाग्यो ।
घर पुगेपछि आनन्द लाग्यो । शरीरको थकाइ अनि मनका चिन्ता र बेचैनी हराएर गए ।
घासँदाउँरा काट्ने, खेतीपाती स्याहार्ने, तरकारी गोडमेल गर्ने, बिहान बेलुका खाना बनाउने काम गर्दा एक महिना बितेको पत्तै भएन । जागिर खाएको हो कि नखाएको हो भुल्न लागिसकेकी थिएँ । एक्कासि अफिसले फोन गरेर बोलायो । दुई दिन लगाएर अनलाइन पास लियौँ ।
मेरो भाइ सन्तोष ४ दिन अगाडि नै सुर्खेतबाट सल्यान गइसकेको थियो ।
म र मेरा श्रीमान बिहानै सल्यान हिँड्यौँ । लकडाउनले गर्दा बाटो सुनसान थियो । प्रकृतिले विश्राम लिइरहेको, जङ्गलमा जीवजनावर आनन्दले बसिरहे जस्तो लाग्यो । आधुनिक प्रविधिको प्रयोग र विकासले प्रकृतिलाई अस्वस्थ र अस्वच्छ बनाएका बेला लकडाउनले गर्दा प्रकृति स्वस्थ र स्वच्छ भएको महसुस हुन्थ्यो । प्रकृति संरक्षणका लागि भए पनि लकडाउन आवश्यक रहेछ जस्तो लाग्यो । आधुनिक साधनस्रोतले हामीलाई अल्छी, निर्दयी र स्वार्थी बनाइरहेको जस्तो पनि लाग्यो । यस्तै कुरा खेलाउँदै गर्दा सल्यानको लुहाम पुग्यौँ ।
सल्यान पुगेर मैले कोठा सफा गरें । भोलिपल्ट मेरा श्रीमानलाई नेपालगञ्ज जानुथियो । उहाँ हिँडेको २-३ घण्टापछि नेपालगञ्जमा कोरोना संकमित भएको भन्ने समाचार आयो । मेरो मन त्रसित भयो । मैले उहाँलाई फोन गरेर फर्केनुहोस् भनेँ, तर उहाँले मान्नुभएन । उहाँ नेपालगञ्ज पुग्नुभयो । मलाई उहाँको चिन्ताले सतायो । त्यसको केही दिनपछि नेपालगञ्जमा थप मानिसलाई कोरोना लागेको पुष्टि भयो । मलाई झन् तनाव भयो । उहाँलाई नेपालगञ्जबाट सुर्खेत फर्काउन धेरै प्रयास गरेँ । तर राजनीतिक पहुँच नभएका हामी जस्ता सर्वसाधारणले सवारी पास कसरी पाउनु र !
अन्ततः उहाँलाई जहाँ हुनुहुन्छ त्यहीं सुरक्षित रहनुहोला भनेँ ।
यो लकडाउनले नौ डाँडापारिकालाई घर बोलायो । कसैलाई नौ डाँडापारि धकेल्यो । कोही परिवारसँग रम्न पाएका छौं । कोही एक्लै जीवन बिताइरहेका छौं । यसबीचमा हामीले परिवारमा एकअर्कालाई माया गरेका छौँ । मायाले जीवन जीउन सघाएको छ ।
आजभोलि डाक्टर, नर्स र सुरक्षाकर्मी र राष्ट्रसेवकले पाएको दुःख हेर्छु र आफू सुरक्षित महसुस गर्छु । उनीहरूलाई सलाम गर्न चाहन्छु ।
